Ieder jaar, als de zomer aan z’n eind is, voel ik het al weer opborrelen: de Grote Zwarte Piet Discussie. Met al z’n voors en tegens. Met al z’n idiote en minder idiote reaguursels.

Volgens mij is iedereen het over 1 ding wel eens; Sinterklaas is een kinderfeest. Zwarte Piet daarentegen is iets waar we het minder over eens zijn. De een vindt het racistisch, de ander vindt dat het bij de Nederlandse cultuur hoort, of Zwarte Piet is zwart omdat hij door de schoorsteen komt en zo zijn er nog heel veel andere meningen.

Laat me beginnen met zeggen dat ik toen ik klein was, ik Zwarte Piet nooit heb gelinkt aan iemand met een donkere huidskleur. Voor mij was het zo klaar als een klontje dat hij zwart was omdat hij door de schoorsteen kwam. Dat ik daar zo over dacht, neemt niet weg dat anderen andere opvattingen hebben.

Zwarte Piet via voorbeeld-allochtoon.nl

Jaren geleden, nog kindloos en een vrije vogel, was ik aan het werk toen er een pakjesbezorger aan kwam. Een man met een donkere huidskleur, keurig verzorgde dread locks tot op zijn schouder en twee gouden ringetjes in zijn oren. Hij belde aan, ik deed open en ik nam netjes het pakje in ontvangst. Ik deed de deur achter hem dicht en liep terug naar mijn plek toen een collega zei: “Zo wat is Zwarte Piet vroeg dit jaar!”, zelf al gierend in de stoel. Verbaasd, omdat de Zwarte Piet tijd nog lang niet aangebroken was en erger verbaasd om de uitspraak.

Ik moest even een paar seconden mijn hersenen op orde krijgen voordat ik überhaupt kon reageren op de uitspraak. Het was stil op kantoor, mijn andere collega’s zeiden niets, lachten ook niet, maar keken een beetje beschaamd naar de collega en naar mij. Het was een ongemakkelijke stilte en ik kon het niet laten gaan.
“Precies door de dingen die jij nu zegt, hebben wij ieder jaar die Zwarte Piet discussie!”. Doordat de grap niet goed werd ontvangen, wist mijn collega even niet goed hoe te reageren. Er werden wat slappe argumenten op me afgevuurd, maar voor mij was het duidelijk.

Krampussen, zwarte Piet in Oostenrijk, Sinterklaas

Ook al heb ik jaren meegelezen met de Grote Discussie, ik had nog nooit zo’n opmerking gehoord. Of Zwarte Piet zelf discriminerend bedoeld is, kan ik nog steeds niet goed over oordelen. In Oostenrijk bijvoorbeeld, hebben ze ook een soort Sinterklaas waar de Zwarte Pieten geen pieten zijn, maar trollen. Hele gemene trollen met zwarte geblakerde gezichten omdat ze te dicht bij het hellevuur zijn geweest, die je slaan met grote zwepen, ook als je het hele jaar lief was. Zeker niks met racisme te maken en of onze Sinterklaas daar wel of niet van af stamt, weet ik niet.

Wat ik wel weet is dat er helaas mensen zijn die discrimineren. Niet alleen wanneer het op Zwarte Piet aankomt, maar gewoon ‘omdat het kan’. Daarnaast lijken onze Zwarte Pieten verdacht veel op de (spot)prenten van vroeger om ‘negers’ aan te duiden. Nou is het woord ‘neger’ sowieso niet oké, en de verwijzingen ernaar dus ook niet. Er zijn helaas genoeg mensen die Zwarte Piet wel associeren met mensen met een donkere huidskleur en er dus wel degelijk discriminerende opmerkingen over maken en opvattingen op nahouden. Laat staan de taal die ze uitslaan tijdens de ‘discussie’, die dan meer op een scheldtirade gaat lijken.

Wat ik ook weet, is dat veel mensen vinden dat Zwarte Piet iets cultureels is. Misschien een hele extreme vergelijking, maar dingen zoals vrouwenbesnijdenis en stierenvechten zijn ook cultureel. En daar hebben wij als Nederlanders massaal een oordeel over.

Gekleurde Pieten, Regenboog Pieten, Sinterklaas

Mijn voorstel is om vrede te sluiten. Juist omdat het een kinderfeest is en omdat kinderen met een donkere huidskleur hier ook aan mee mogen doen, zonder aangesproken te worden als Piet of dubbele gevoelens te hebben. Laten we nou gewoon onze Pieten mixen naar een beeld van vandaag, multicultureel en voor iedereen acceptabel. Dat is niet het loslaten van een Nederlandse traditie, maar het loslaten van iets waar we jarenlang ten onrechte aan vast hebben gehouden. Niet omdat we racistisch zijn, maar gewoon omdat we een stelletje koppige Hollanders zijn.

Time for change en een fijne Sinterklaas.

Home_Living_English_728x90

(Foto van de gekleurde Pieten via www.kleurenpieten.nl, foto van de trollen uit Oostenrijk via www.cityseacountry.com, foto van zwarte Piet via www.voorbeeld-allochtoon.nl)